طرح انتقال آب از چاه نیمه به زاهدان

وضعیت پروژه: انجام شده

 1- مشخصات كلى طرح
      • كارفــرما: وزارت نيرو، شركت آب منطقه‌اى سيستان و بلوچستان
      • محل طرح: استان سيستان و بلوچستان
      • دامنه‌ى خدمات: مطالعات مراحل توجيهى ، طراحى تفضيلى، نظارت عاليه و مقيم بر اجراى طرح
      • اهداف اصلي: تأمين آب شرب بهداشتى شهر زاهدان و مناطق تحت پوشش
      • تاريخ‌ها:
      - مطالعات از سال 1369 تا سال 1372
      - فاز اجرايى از سال 1372 تا سال 1382
      2- مشخصات فنى
      • منبع تامين آب: درياچه‌هاى چاه نيمه واقع در جنوب زهك
      • نقطه‌ى تحويل آب: ورودى تصفيه‌خانه شهر زاهدان
      • سال هدف طرح: سال 1385
      • ظرفيت خط انتقال: 850 ليتر بر ثانيه
      • نحوه‌ى انتقال: ثقلى و پمپاژ
      • اجزاى اصلى طرح:
      - سيستم آبگيري: به منظور آبگيرى از درياچه‌هاى چاه نيمه،‌ سازه آبگير و تأسيسات مربوطه در ساحل غربى درياچه شماره 3 احداث شده است. سيستم آّبگيرى شامل برج ساحلى از نوع بتن مسلح با قطر داخلى 10 متر است كه براى اطمينان از كاركرد دائمى و مطمئن آبگير با ديوار سراسرى بتنى به دو نيم استوانه تقسيم شده كه يك نيم استوانه براى خط دوم انتقال در نظر گرفته شده است. هر يك از نيم استوانه‌ها با دو لوله فولادى در تراز‌هاى 470 و480 متر به درياچه شماره 3 متصل مي‌باشند كه بسته به تراز آب درياچه و كيفيت آن مي‌توانند از دو تراز فوق آبگيرى نمايند. براى خط لوله اول انتقال در يكى از نيم استوانه‌‌هاى برج ساحلى،‌ چهار پمپ مستغرق استقرار يافته است. آب خروجى از پمپها از طريق لوله جمع كننده به مخزن آب خام و در ادامه از خروجى مخزن فوق به تلمبه‌خانه شماره 1 انتقال مي‌يابد.
      - خط لوله انتقال آب: مسير خط لوله انتقال آب به لحاظ توپوگرافى به دو ناحيه كلى دشت و كوهستان تقسيم مي‌گردد. لوله ها فولادى و به قطر اسمى 900 ميليمتر بوده و ضخامت جدار آن 14/7 تا 27/14ميليمتر مي‌باشد. بخش دشت خط لوله از تلمبه‌خانه 1 تا 2 به طول 106 كيلومتر و بخش كوهستانى خط لوله از تلمبه‌خانه 2 تا زاهدان به طول 87 كيلومتر در چهار قسمت اجرا گرديده است.
      - تلمبه‌خانه‌ها: در طراحى تلمبه‌خانه‌ها فرض بر آن بوده است كه حداكثر مشابهت بين 
      تلمبه‌خانه‌ها حاصل گردد. اطلاعات كلى تلمبه‌خانه‌ها به شرح زير مي‌باشند:
      تلمبه‌خانه شماره 1:
      - آبدهى لحظه‌اى تلمبه‌خانه شماره 1: 850 ليتر در ثانيه
      - فشار (ارتفاع) كل ديناميكى: 290 متر
      - نوع پمپ: گريز از مركز محور افقى
      - تعداد پمپ‌ها: 3 آماده به كار +1 رزرو
      - آبدهى لحظه‌اى هر پمپ: 283.3 ليتر در ثانيه
      - سرعت دوران پمپ: 1450 دور در دقيقه
      - تعداد طبقات: 3 طبقه
      - ارتفاع لازم مكش (NPSH)R:حدود 6 متر
      - توان هر موتور: 1100 كيلووات
      - نحوه نصب: افقى با اتصال مستقيم به موتور
      تلمبه‌خانه‌هاى شماره 2، 3 و 4:
      - آبدهى لحظه‌اى تلمبه‌خانه شماره 2، 3 و 4: 850 ليتر در ثانيه
      - فشار (ارتفاع) كل ديناميكى: 410 متر
      - نوع پمپ: گريز از مركز محور افقى
      - تعداد پمپ‌ها: 3 آماده به كار +1 رزرو
      - آبدهى لحظه‌اى هر پمپ: 283.3 ليتر در ثانيه
      - سرعت دوران پمپ: 1450 دور در دقيقه
      - تعداد طبقات: 5 طبقه
      - ارتفاع لازم مكش (NPSH)R:حدود 6 متر
      - توان هر موتور: 1550 كيلووات
      - نحوه نصب: افقى با اتصال مستقيم به موتور
      - مخازن: در طرح انتقال آب، مخازنى به شرح ذيل احداث شده است:
      مخزن 5000 متر مكعبى آب خام،
      مخزن 5000 متر مكعبى تلمبه‌خانه شماره 1،
      مخزن 2000 متر مكعبى تلمبه‌خانه شماره 2،
      مخزن 2000 مترمكعبى تلمبه‌خانه شماره 3،
      مخزن 2000 مترمكعبى تلمبه‌خانه شماره 4،
      مخزن 5000 مترمكعبى متعادل كننده در پايان بخش پمپاژ (بالاترين نقطه مسير و شروع
      بخش ثقلى تا مخازن شهر زاهدان)
      دو مخزن 30 هزار مترمكعبى در شهر زاهدان جهت ذخيره سازى آب،
      كليه مخازن بتنى مدفون و به شكل مكعب مستطيل هستند.
      • هزينه كل اجراى طرح: 750ميليارد ريال بر مبناي نرخهاي سال 1378
      
      
      
      
      
      طرح انتقال آب از چاه نيمه به زاهدان
      مقدمه
      شهر زاهدان به عنوان يكى از مراكز بزرگ و مهم جمعيتى در شرق كشور و بعنوان مركز استان سيستان و بلوچستان با آهنگ شتابان رشد جمعيت و مهاجرت مواجه مي‌باشد. تأمين آب شرب شهر با توجه به جمعيت روزافزون و شرايط آب و هوايى منطقه از اهميت ويژه‌اى برخوردار است. از سوى ديگر نزديكى شهر زاهدان با مناطق مرزى با توجه به مشكلات بهداشتى متعدد دركشورهاى همسايه كه خطر شيوع بيماري‌هاى عفونى و واگيردار را تشديد مي‌نمايد، مشكلات فوق به همراه گرما و خشكى هوا، بر ضرورت تأمين آب شرب بهداشتى مي‌افزايد.
      سفره آب زيرزمينى دشت زاهدان به عنوان منبع اوليه تأمين آب شهر داراى محدوديت‌هاى جدى كمى و كيفى است به نحوى كه بسيارى از چاه‌هاى منطقه خشك شده و نزول سطح آب در بسيارى از چاه‌هاى ديگر نيز هر ساله ادامه دارد و به تبع آن، كميت آب قابل استحصال و از سوى ديگر كيفيت آن دايماً كاهش مي‌يابد.
      از اينرو مطالعات دامنه‌دارى در خصوص آب شرب شهر طى سالهاى 1365 تا 1372 انجام پذيرفت كه نهايتاً درياچه‌هاى چاه‌نيمه واقع در دشت سيستان بعنوان منبع تكميلى تأمين آب شهر، تعيين و مطالعات طرح انتقال آب از چاه‌نيمه به زاهدان، به مشاور ابلاغ گرديد. اين طرح پس از سالها انتظار و فراز و نشيب‌هاى فراوان، سرانجام در سال 1382، به بهره‌بردارى رسيد.
      مشخصات طرح:
      انتقال آب از چاه نيمه به زاهدان از طريق خط لوله فولادى به طول 192.6 كيلومتر و چهار ايستگاه پمپاژ صورت مي‌گيرد. اجزاى طرح و خلاصه‌اى از مشخصات آن به قرار ذيل مي‌باشد.
      1- خط لوله انتقال آب
      مسير خط لوله انتقال آب به لحاظ توپوگرافى به دو ناحيه كلى دشت و كوهستان تقسيم مي‌گردد . لوله ها فولادى و به قطر اسمى 900 ميليمتر بوده و ضخامت جدار آن 7.14 تا 14.27 ميليمتر مي‌باشد.
      بخش دشت خط لوله از تلمبه‌خانه 1 تا 2 به طول 106 كيلومتر مي‌باشد كه اقلام اصلى عمليات اجرايى در اين بخش به شرح ذيل است:
      - وزن لوله‌ها در حدود 000/20 تن،
      - عمليات خاكى جهت مسير‌سازى و تسطيح در حدود 700/256/1 مترمكعب در خاك نرم و دج،
      - لوله‌گذارى به طول 106 كيلومتر، 
      - احداث حوضچه و نصب شيرها شامل:
      شير قطع و وصل به قطر 150 ميليمتر: 93 عدد،
      شير قطع و وصل به قطر 200 ميليمتر: 16 عدد،
      شير قطع و وصل به قطر 700 ميليمتر: 6 عدد،
      شيرهوا به قطر 150 ميليمتر: 78 عدد.
      - تست هيدرواستاتيك و شستشو و ضدعفونى نمودن لوله‌ها.
      
      
      بخش كوهستانى خط لوله از تلمبه‌خانه 2 تا زاهدان به طول 87 كيلومتر در چهار قسمت اجرا گرديده است:
      - حد فاصل تلمبه خانه 2 تا 3 به طول 29.6 كيلومتر،
      - حد فاصل تلمبه‌خانه 3 تا 4 به طول 16.7كيلومتر،
      - حد فاصل تلمبه‌خانه 4 تا مخزن تعادل به طول 12.7 كيلومتر،
      - حد فاصل مخزن تعادل تا مخازن ذخيره زاهدان به طول 27.6 كيلومتر.
      
      اقلام اصلى عمليات اجرايى در اين بخش به شرح ذيل است:
      - وزن لوله‌ها حدود 000/20 تن،
      - عمليات خاكى جهت مسيرسازى و تسطيح در حدود 000/478 مترمكعب در خاك دج وسنگ،
      - لوله‌گذارى به طول 87 كيلومتر،
      - احداث حوضچه و نصب شيرها شامل:
      شيرقطع و وصل به قطر 150 ميليمتر: 132 عدد،
      شير قطع و وصل به قطر 700 ميليمتر: 21 عدد،
      شيرهوا به قطر 150 ميليمتر:57 عدد،
      - تست هيدرواستاتيك و شستشو و ضدعفونى نمودن لوله‌ها.
      2- تلمبه‌خانه‌ها
      در طراحى تلمبه‌خانه‌ها فرض بر آن بوده است كه حداكثر مشابهت بين تلمبه‌خانه‌ها حاصل گردد. در محوطه تلمبه‌خانه‌ها، فضايى براى احداث تلمبه‌خانه خط دوم انتقال آب در نظر گرفته شده است
      - تلمبه‌خانه شماره 1
      - آبدهى لحظه‌اى تلمبه‌خانه شماره 1: 850 ليتر در ثانيه،
      - فشار (ارتفاع) كل ديناميكى (TDH): 290 متر،
      - نوع پمپ: گريز از مركز محور افقى،
      - تعداد پمپ‌ها: 3+1 (آماده به كار اضافي)،
      - آبدهى لحظه‌اى هر پمپ: 283.3 ليتر در ثانيه،
      - سرعت دوران پمپ: 1450 دور در دقيقه،
      - تعداد طبقات: 3 طبقه،
      - ارتفاع لازم مكش (NPSH)R: حدود 6 متر،
      - توان هر موتور: 1100 كيلووات،
      - نحوه نصب: افقى با اتصال مستقيم به موتور.
      - تلمبه‌خانه‌هاى شماره 2 و 3، 4
      - آبدهى لحظه‌اى تلمبه‌خانه شماره 2 و 3، 4: 850 ليتر در ثانيه،
      - فشار (ارتفاع) كل ديناميكى (TDH): 410 متر،
      - نوع پمپ: گريز از مركز محور افقى،
      - تعداد پمپ‌ها: 3+1 (آماده به كار اضافي)،
      - آبدهى لحظه‌اى هر پمپ: 283.3 ليتر در ثانيه،
      - سرعت دوران پمپ: 1450 دور در دقيقه،
      - تعداد طبقات: 5 طبقه،
      - ارتفاع لازم مكش (NPSH)R: حدود 6 متر،
      - توان هر موتور: 1550 كيلووات،
      - نحوه نصب: افقى با اتصال مستقيم به موتور.
      3- مخازن
      - در طرح انتقال آب، مخازنى به شرح ذيل احداث شده است:
      مخزن 5000 متر مكعبى آب خام،
      مخزن 5000 متر مكعبى تلمبه‌خانه شماره 1،
      مخزن 2000 متر مكعبى تلمبه‌خانه شماره 2،
      مخزن 2000 مترمكعبى تلمبه‌خانه شماره 3،
      مخزن 2000 مترمكعبى تلمبه‌خانه شماره 4،
      - مخزن 5000 مترمكعبى متعادل كننده در پايان بخش پمپاژ (بالاترين نقطه مسير و شروع بخش ثقلى تا مخازن شهر زاهدان)،
      - دو مخزن 30 هزار مترمكعبى در شهر زاهدان جهت ذخيره سازى آب،
      كليه مخازن بتنى مدفون و به شكل مكعب مستطيل هستند.
      
      4- سيستم آبگيري: 
      به منظور آبگيرى از درياچه‌هاى چاه نيمه،‌ سازه آبگير و تأسيسات مربوطه در ساحل غربى درياچه شماره 3 احداث شده است. سيستم آّبگيرى شامل برج ساحلى از نوع بتن مسلح با قطر داخلى 10 متر است كه براى اطمينان از كاركرد دائمى و مطمئن آبگير با ديوار سراسرى بتنى به دو نيم استوانه تقسيم شده كه يك نيم استوانه براى خط دوم انتقال در نظر گرفته شده است. هر يك از نيم استوانه‌ها با دو لوله فولادى در تراز‌هاى 470 و 480 متر به درياچه شماره 3 متصل مي‌باشند كه بسته به تراز آب درياچه و كيفيت آن مي‌توانند از دو تراز فوق آبگيرى نمايند.
      براى خط لوله اول انتقال در يكى از نيم استوانه‌‌هاى برج ساحلى،‌ چهار پمپ مستغرق استقرار يافته است. آب خروجى از پمپها از طريق لوله جمع كننده به مخزن آب خام و در ادامه از خروجى مخزن فوق به تلمبه‌خانه شماره 1 انتقال مي‌يابد.